توافق هسته ای و تاثیر آن بر روابط عربی ایران

اين رفتار ها بيشتر شبيه رفتار كودكاني بي مزه ولوس و عصبي ست كه ميخواهيد وسيله اي خطرناك را از او بگيريد. گريه مي كنند و خانه را بهم ميريزند”.يك ديپلمات عرب خليج فارسي مقيم بيروت كه دولت متبوعش روابط بسيار صميمانه و گرمي با تهران دارد نيز تاكيد مي كند” از ديد من موضوع ايران و آمريكا مدتها پيش تمام شده بود.

وبلاگ > مسلم، متین – اعراب بیشتر به این دلیل نگرانند که در پس توافق سیاسی و کلی 24 نوامبر و در مسیر قرار گرفتن حل مناقشه اتمی ایران( صرف نظر از زمان و ابعاد آن) بالاخره مجبورخواهند شد عادت های دیرینه 35 سال گذشته خود یعنی بهره برداری بی نهایت از” ایزوله و تحریم سیاسی واقتصادی ایران “را کم کم ترک و شرایط جدید را بپذیرند. آنها احساس می کنند هر گونه تفاهم کمی نه حتی کیفی، میان کاخ سفید و تهران به خودی خود مزیت را آنها در منطقه نزد غرب خصوصا ایالات متحده کاهش خواهد داد

اين موضوع كه چهره خاورميانه عربي و منطقه خليج فارس پس توافق ايران با قدرت هاي جهاني بر سر مناقشه هسته اي مسلما تغيير خواهد كرد، اما چگونه؟به دغدغه وسوال بزرگ و البته نگران كننده براي اعراب تبديل شده است. وزیر خارجه امارات شیخ عبدالله بن زاید روز یک شنبه طی مصاحبه ایی با شبکه فاکس نیوز گفته است” صبح روز سه شنبه از خواب بیدار می شویم و این سئوال را مطرح خواهیم کرد که ایران از این توافق نه فقط در سطح هسته ای بلکه در سطح منطقه ای چه استفاده‌ای می‌برد؟”. پرنس فيصل وزير خارجه عربستان نيز اظهارات مشابهي اخيرا به زبان آورده و مي گويد” موضوع ايران تنها به ايالات متحده ارتباط ندارد و بيشترمسئله اي منطقه اي است وبه همسايگانش مربوط ميشود. واشنگتن حق ندارد با ايران به توافقي كه نگراني هاي اعراب را ناديده مي گيرد تن دهد”. اين نگاه شايد منعكس كننده ديدگاه هاي تمامي اعراب منطقه خصوصا دولت هاي حاشيه جنوبي خليج فارس نباشد، اما بي شك بيانگر نقطه نظرات مهمترين آنها، خصوصا اعضاي شوراي همكاري تلقي مي شود.اعراب بيشتر به اين دليل نگرانند كه در پس توافق سياسي و كلي 24 نوامبر و در مسير قرار گرفتن حل مناقشه اتمي ايران( صرف نظر از زمان و ابعاد آن) بالاخره مجبورخواهند شد عادت هاي ديرينه 35 سال گذشته خود يعني بهره برداري بي نهايت از” ايزوله و تحريم سياسي واقتصادي ايران “را كم كم ترك و شرايط جديد را بپذيرند. درست يا غلط متحدان منطقه اي واشنگتن احساس مي كنند هر گونه تفاهم كمي نه حتي كيفي، ميان كاخ سفيد و تهران در هر شكل ، اندازه و يا عمق و وسعتي كه صورت گيرد به خودي خود مزيت را آنها در منطقه نزد غرب خصوصا ايالات متحده كاهش خواهد داد.اين احساس واقعي ست يا خير؟چندان فرقي نمي كند، آنها برداشت خود از تحولات را دارند وبه درست يا غلط بودن آن چندان فكر نمي كنند. پرزيدنت اوباما اواخر ماه مارچ سال جاري در سفر به عربستان كوشش كرد مقامات اين كشور خصوصا شاه عبدالله و به تبع آن برخي رهبران شورا ي همكاري را متقاعد كند مذاكره و توافق با ايران به معناي دوري گزيدن از متحدان سنتي نيست. اما نحوه برخورد با او نشان داد كه مقامات سعودي استدلالات آقاي رئيس جمهور را در ارتباط با ايران نپذيرفته اند. تحولات منطقه طي8 ماه گذشته كه مي تواند جلوه اي از حس انتقام جوئي رياض عليه ايالات متحده برداشت شود، به نحوي كه حتي صداي معاون رئيس جمهور آقاي بايدن را هم درآورد ، نشان ميدهد تغييري مهم در نگاه هاي متحدان عرب منطقه ايجاد نشده . اميل خوري تحليلگر ارشد لبناني تبار روزنامه النهار ميگويد” اين رفتار ها بيشتر شبيه رفتار كودكاني بي مزه ولوس و عصبي ست كه ميخواهيد وسيله اي خطرناك را از او بگيريد. گريه مي كنند و خانه را بهم ميريزند”.يك ديپلمات عرب خليج فارسي مقيم بيروت كه دولت متبوعش روابط بسيار صميمانه و گرمي با تهران دارد نيز تاكيد مي كند” از ديد من موضوع ايران و آمريكا مدتها پيش تمام شده بود. لازم نبود با ادله روشن و انتشار صورت مذاكرات سري به چنين نتيجه اي برسيم. نفس تداوم مذاكرات و كنار گذاشتن تعارفات طي 15 ماه گذشته به اندازه كافي گوياي همه چيز است. به نظر من اهميت ابعاد تماس تلفني روساي جمهور ايران و آمريكا در نيويورك جندان مورد توجه قرار نگرفت . همان زمان من متوجه شدم اعراب چقدر از تحولات منطقه و تحليل آن عقب هستند”. اين ديپلمات عرب اضافه مي كند” ما به برادرانمان در رياض وحتي شارجه گفتيم شايد آنچه رخ ميدهد مورد رضايت ما نباشد،ولي چه ميتوانيم بكنيم؟.مي خواهيم به خاطر تغيير سياست ها و نه الزاما تغيير استراتژي ايالات متحده در قبال ايران ومنطقه ،همه جا را ناامن كنيم ؟با چنين اقداماتي آنچه از آن نگرانيم زودتراز موعد به ما خواهد رسيد و آمريكا را وادار به تغيير استراتژي خواهيم كرد”. در همين حال و نگاهي مشابه روزنامه الحيات حدود 3 هفته پيش در ارزيابي روابط اعراب و ايران نوشت” اعراب اکنون در برابر واقعیت جدیدی قرار دارند که بر هیچ کس پوشیده نیست. واقعیتی که اعراب چه بخواهند چه نخواهند باید آن را بپذیرند. ایران در حال نفوذ در منطقه است”. 24 نوامبر صرف نظر از نتيجه مذاكرات و تداوم آن در آينده كه اكنون قطعي و اعلام شده است، براي آينده روابط منطقه اي تهران مي تواند بسيار با اهميت باشد. مقامات ايراني كه متوجه تاثير مذاكرات وين برآينده روابط عربي تهران شده بودند و مي ديدند پاره اي رهبران عرب به انتظار شكست مذاكرات كوبورگ نشسته و حتي وزير خارجه سعودي را به اميد تاثير بر توافق فني و سياسي احتمالي وارد باند فرودگاه وين كرده بودند، اينك با قدرت بيشتري آنگونه كه اميل خوري به آن اشاره كرده است با همسايگان خود روبرو خواهند شد. matinmos@gmail.com (سرمقاله شهروند4/9/93)

نظر شما:





*


آخرین اخبار