شانزدهم آذرماه، روزی که در حافظه تاریخی ملت ایران با نام دانشجویان عدالتخواه و آرمانگرای این سرزمین گره خورده است؛ روزی که نماد مبارزه با استکبار، دفاع از استقلال کشور و پاسداری از ارزشهای انقلابی و اسلامی است. این روز فرصتی مغتنم برای بازخوانی نقش بیبدیل دانشجویان در بزنگاههای حساس تاریخی و تأکید بر مسئولیت خطرات آنان در پیشبرد اهداف عالیه نظام جمهوری اسلامی ایران است.
شانزدهم آذر ۱۳۳۲، در پی وقایع تلخ کودتای ۲۸ مرداد و سفر نیکسون، معاون رئیسجمهور وقت آمریکا، به ایران، دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به این سفر و دخالتهای آمریکا در امور داخلی ایران، دست به اعتراض زدند. در این روز، نیروهای امنیتی وقت با شلیک مستقیم به سمت دانشجویان معترض، سه تن از آنان را به نامهای احمد قندچی، مهدی شمران و مصطفی بزرگمهر به شهادت رساندند. این واقعه خونین، نقطه عطفی در تاریخ جنبش دانشجویی ایران شد و آذرماه را به نماد مبارزه با استکبار و خودکامگی تبدیل کرد.
از آن زمان تاکنون، ۱۶ آذر به عنوان روز دانشجو، یادآور هویت مستقل، آرمانخواهی، عدالتطلبی و استکبارستیزی قشر دانشجو در ایران اسلامی است. دانشجویان همواره در طول تاریخ انقلاب، از پیشگامان مبارزات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بودهاند و با حضور پرشور و آگاهانه خود در صحنههای مختلف، نقش مهمی در پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع از دستاوردهای آن ایفا کردهاند.
در شرایط کنونی نیز، دانشگاه به عنوان کانون تولید علم، دانش و اندیشه، و دانشجو به عنوان موتور محرکه تحولات اجتماعی و فرهنگی، نقشی حیاتی در تحقق شعار “علم و فناوری” و پیشرفت کشور بر عهده دارند. رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره بر اهمیت نقش دانشگاه و دانشجو در تحقق تمدن نوین اسلامی و اقتصاد مقاومتی تأکید کرده و از آنان به عنوان سرمایههای اصلی کشور یاد نمودهاند.
روز دانشجو، فرصتی است تا مسئولان ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دانشجو، به مطالبات بحق آنان در زمینههای مختلف علمی، فرهنگی، رفاهی و سیاسی توجه ویژه کرده و با فراهم کردن فضایی آزاد، امن و پرنشاط در دانشگاهها، زمینه را برای بالندگی و شکوفایی هرچه بیشتر این قشر تأثیرگذار فراهم آورند. چرا که توسعه و بالندگی ایران اسلامی، جز با پویایی، خلاقیت و مشارکت فعال دانشجویان در عرصههای مختلف، امکانپذیر نخواهد بود.
