شوشتر، یکی از شهرهای زیبا و تاریخی استان خوزستان، جنوب ایران واقع شده است. این شهر با تاریخچهای بسیار قدیمی، فرهنگ غنی و جاذبههای گردشگری فراوان، یکی از مقاصد دیدنی برای گردشگران داخلی و خارجی میباشد. از پهنههای طبیعی، موزهها و آثار باستانی گرفته تا فرهنگ و آداب و رسوم محلی، شوشتر جاذبههای بسیاری برای بازدید و کاوش ارائه میدهد. در این متن قصد داریم به شما دلایلی برای بازدید از شوشتر را معرفی کنیم و شما را با جاذبههای این شهر آشنا سازیم.
شوشتر با مساحت ۳۴۴۰ کیلومتر مربع در شمال استان خوزستان قرار دارد و پس از اهواز، دزفول، آبادان، چهارمین شهر پرجمعیت استان است. فاصله شوشتر تا اهواز حدود ۸۵ کیلومتر و تا تهران ۸۳۱ کیلومتر مربع است.
شهر شوشتر دارای تاریخ بسیار کهن و قدیمی است و از زمان ساسانیان تا پهلوی مرکز استان خوزستان بوده، اما پس از به سلطنت رسیدن رضاخان، اهواز به جای شوشتر، مرکز استان خوزستان شد.
شهر شوشتر، توسط شاخههای مختلف رودخانه کارون، به ۳ منطقه بافت قدیم، بلیتی و منطقه جدید در شمال غربی تقسیم شدهاست.
براساس تحقیقاتی که توسط «گیریشمن»باستان شناس مشهور فرانسوی انجام شده، مشخص شده که «غار بیده» در اطراف شوشتر نخستین سکونتگاه انسانها در ایران بودهاست. با توجه به اینکه غار بیده در نزدیکی شوشتر قرار دارد، قدمت این شهر چیزی حدود ده هزار سال خواهد بود.
اوج پیشرفت شوشتر، در دوران حکومت ساسانیان بودهاست. شهر شوشتر، بارها به تاراج رفته و دوباره سرپا شدهاست. به طور مثال، شوشتر، توسط مغولان و تیموریان فتح شد و شهر تبدیل به یک خرابه شد. اما به تدریج دوباره جان گرفت. در دوره صفویه اوضاع شهر، آرام بود، در این دوران، شوشتر بسیار آباد شد.
در زمان نادرشاه، دوباره شاه به دلیل شورشی که در حکومت مرکزی شوشتر، اتفاق افتاده بود، به این منطقه لشکرکشی کرد و جنایتهای زیادی انجام داد.
بعد از مرگ نادرشاه، در شوشتر، همچون تمام ایران، هرج و مرج شد. در زمان کریم خان زند، نیز دوباره شورشهای متمادی در شوشتر، اتفاق افتاد و موجب شد، کسب و کار در این شهر از رونق بیافتد.
شوشتر به معنای شوش بهتر است. از آنجاکه شهر شوش رو به نابودی و ویرانی میرفت، تصمیم گرفته شد، در ۶ فرسنگی آن، شهری جدید به معنای شوشتر بسازند. شوشتر نسبت به شوش، آب و هوای بهتری داشته و حاصلخیزتر است. علت دیگر برای انتخاب نام شوشتر این است که اصل واژه آن، ششدر بوده که به شش دروازه بودن شهر اشاره میکند.
نهر داریون، یکی از شگفتانگیزترین و قدیمیترین سازههای آبی ایران و جهان است که در دوره هخامنشی ساخته شدهاست. این نهر، یک کانال آبی دست کند است که همراه با ۱۳ اثر تاریخی دیگر شوشتر، بهعنوان دهمین اثر تاریخی ایران در یونسکو به ثبت جهانی رسید.
نهر داریون از نام داریوش گرفته شده و تنها سازهی آبی است که بعد از قرنها هنوز، نام بانی خود را حفظ کردهاست. این نهر از رود «شطیط» جدا شده و دوباره به آن میریزد. وظیفهی نهر داریون، آبیاری دشت میناب شوشتر است.
قلعه سلاسل، یکی دیگر از ۱۳ اثر ثبت شده در یونسکو است. این قلعه از دوره هخامنیشی به یادگار مانده و تا حدود ۵۰ سال پیش آباد بود. قلعه سلاسل، دژی بزرگ است که حیاطهای متعدد، سربازخانهها، طویلهها، حمامها و.. دارد.
وظیفه قلعه سلاسل حفاظت و امنیت شوشتر و کنترل نهر داریون بود. قلعه سلاسل شوشتر، محل زندگی والی شهر بود. این اثر باستانی با وجود تخریبهای گستردهای که در آن انجام شده هنوز هم یک بنای باستانی و دیدنی است.
مجموعه سازههای آبی شوشتر، یک شاهکار ناب و بسیار زیباست که دوران هخامنشیان و ساسانیان برای بهره گیری بیشتر از آب ساخته شدهاست. این مجموعه، بزرگترین و پربازدیدترین بخش سیستم آبی تاریخی شوشتر است و در مسیر رودخانه «گرگر » ساخته شدهاست.
رودخانهی گرگر، به صورت مصنوعی و دست کند ساخته شده. مجموعه آبشارها و آسیابهای آبی شوشتر شامل پلها، بندها، آسیابها، آبشارها، کانالها و تونلهای عظیم هدایت آب است که با یکدیگر در ارتباط هستند.
این شاهکار مهندسی، به همراه ۱۳ اثر باستانی دیگر، در فهرست دهمین اثر تاریخی ایران در یونسکو به عنوان میراث جهانی به ثبت رسیدهاند. علاوه براین مجموعه آبشارها و آسیابهای آبی در سال ۱۳۷۷ به ثبت ملی نیز رسید.
مهمترین صنایع دستی شوشتر، بافندگی و منسوجات آنهاست. دیبا و پرند شوشتری، از مشهورترین بافتههای صنعت گری شوشتر است. پارچهبافی، ابریشمبافی، کپوبافی، جاجیمبافی، معرق ساقهی گندم، فلزکاری از دیگر صنایع دستی این شهرند.
غذاهای محلی شوشتر
- نان چرب، در عروسیها پخته میشود.
- آش غلغل، برای صبحانه سرو میشود.
- قلیه به و انار
- پلو شوشتری
- خورش آلو
- دیزی شوشتری
- حمیص شوشتری
عکاس: پریسا شکری
خبرنگار: بهمن ثابتی
