پایگاه تحلیلی–خبری «افق» | سرویس اقتصادی – مسعود شیخی قهی : در ماهی که گذشت، بورس تهران نه شاهد جهش‌های هیجانی بود و نه به سقوطی فراگیر تن داد؛ بلکه در فضایی میان‌مدت، در حال «کشف قیمت‌های جدید» در سایه‌ی سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی و تحولات ارزی بود. اردیبهشت ۱۴۰۵، بیش از آنکه ماهِ بازدهی‌های نجومی باشد، ماهِ «استراتژی‌های دفاعی» بود.
۱. بررسی عملکرد شاخص؛ در جا زدن در کانال انتظار
شاخص کل بورس در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ با نوساناتی در محدوده‌های مشخص، نشان داد که سهامداران همچنان با احتیاط گام برمی‌دارند. عمده‌ترین دلیل این رفتارِ محافظه‌کارانه، «ابهام در مولفه‌های بنیادی» است. بازار در این ماه میان دو نیرو در نوسان بود:
نیروی اول (پشتیبان): گزارش‌های مالی ۱۲ ماهه و سودسازی شرکت‌های بزرگ (کالایی‌ها و پتروشیمی‌ها) که در مقایسه با نرخ ارزِ نیمایی، حاکی از وضعیت بنیادیِ قابل قبول برای سهام ارزنده است.
نیروی دوم (بازدارنده): تردید در خصوص نرخ خوراک صنایع، تغییرات احتمالی در سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و وضعیت نرخ بهره بدون ریسک که همچنان جذابیت را برای بازارهای موازی حفظ کرده است.
۲. واگرایی در گروه‌های پیشرو؛ حکایت متفاوتِ «کالایی‌ها» و «ریالی‌ها»
در اردیبهشت‌ماه، شاهد واگرایی مشهودی در صنایع مختلف بودیم:
گروه کالایی (Commodity-based): این گروه که عمدتاً وابسته به نرخ‌های جهانی و دلارِ نیما هستند، با توجه به ثبات نسبی قیمت‌های جهانی در اردیبهشت، عملکردی خنثی داشتند. این گروه منتظرِ شفافیت بیشتر در مورد فرمول‌های قیمت‌گذاری دستوری هستند.
گروه ریالی و بانکی: در مقابل، گروه‌های ریالی (خودرویی، دارویی و سیمانی) به دلیل انتظارات تورمی، در دوره‌هایی از ماه با تقاضای هوشمندانه مواجه شدند. سرمایه‌گذاران در اردیبهشت‌ماه، بخشی از سبد خود را از سهم‌های صادراتیِ تحت فشارِ نرخ ارز، به سمت سهم‌های کوچک‌تر و ریالی که قدرت مانور قیمتی بیشتری دارند، کوچ دادند.
۳. نقدینگی و خروجِ هوشمندانه؛ هشدار برای سیاست‌گذار
یکی از نکات نگران‌کننده در آمارهای اردیبهشت ۱۴۰۵، تداوم خروج جریان نقدینگی حقیقی از بازار بوده است. اگرچه شدت خروج پول نسبت به ماه‌های بحرانی سال گذشته کاهش یافته، اما «عدم ورود پول تازه» به بازار، به این معناست که اعتماد سهامدار خرد هنوز احیا نشده است. صندوق‌های با درآمد ثابت در این ماه همچنان پناهگاه امنی برای بخش بزرگی از سرمایه‌ها بودند؛ مسئله‌ای که نشان می‌دهد «اوراق» عملاً رقیب اصلیِ «سهام» در فصل بهار بوده است.
۴. چالش‌های پیشرو؛ چه چیزی بازار را در خرداد تکان می‌دهد؟
تحلیلگران اقتصادی معتقدند بازار برای خروج از رکود اردیبهشت‌ماه، نیازمند سه جرقه حیاتی است:
شفافیت در بودجه عملیاتی: ابلاغیه‌های دقیق در خصوص نحوه تسویه مطالبات و هزینه‌های انرژی صنایع.
بازگشت اعتماد به گزارش‌های تفسیری مدیریت: نیاز به برگزاری مجامعِ سالانه با رویکرد «تقسیم سود حداکثری» برای جذب نقدینگی به بازار.
تعدیل سیاست‌های پولی: هرگونه سیگنالِ انبساطی از سوی بانک مرکزی در حوزه نرخ بهره، می‌تواند سریع‌ترین محرک برای رشد شاخص کل در ماه‌های پیشرو باشد.
سخن پایانی؛ سرمایه‌گذاریِ صبورانه
اردبیهشت ۱۴۰۵ ثابت کرد که بازار سرمایه در حال حاضر در فازِ «ارزش‌یابی» است. این ماه برای سهامدارانِ نوسان‌گیر و کوتاه‌مدت، ماهی دشوار بود، اما برای سهامداران بنیادی‌کار، فرصتی برای شناسایی نمادهای جامانده‌ای بود که قیمت آن‌ها با دارایی‌های واقعی‌شان شکاف معناداری دارد.
پیش‌بینی می‌شود در خردادماه، با مشخص شدن نتایج مجامع، جریانِ «پول داغ» دوباره به سمت سهم‌های دارای سود نقدی بالا (DPS محور) حرکت کند. بازار در ایستگاه اردیبهشت، تنها نفسی تازه کرد تا خود را برای نوسانات فصل مجامع آماده کند.
