تازهترین گزارشهای علمی در حوزه انکولوژی نشان میدهد استفاده از روشهای نوین درمان سرطان، از ایمنیدرمانی تا ژندرمانی و فناوریهای هدفمند، طی سالهای اخیر به طور چشمگیری میزان بقا و کیفیت زندگی بیماران را افزایش داده است؛ موضوعی که چشمانداز درمان بسیاری از سرطانها را متحول کرده است.
با انتشار مجموعهای از یافتههای جدید از سوی چند موسسه پژوهشی بینالمللی، تصویر آینده درمان سرطان روشنتر از همیشه به نظر میرسد.
در این گزارشها تأکید شده است که روشهای نوین درمانی اکنون با دقت و کارایی بیشتری نسبت به شیمیدرمانی و پرتودرمانی سنتی عمل کرده و با کاهش عوارض جانبی، مسیر بهبود بیماران را کوتاهتر کردهاند. یکی از برجستهترین پیشرفتها در حوزه «ایمنیدرمانی» مشاهده میشود؛ روشی که با فعالسازی سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و نابودی سلولهای سرطانی عمل میکند. داروهای موسوم به مهارکنندههای نقاط بازرسی ایمنی طی سال گذشته میزان پاسخدهی را در برخی سرطانهای مقاوم تا دو برابر افزایش دادهاند.
متخصصان میگویند این درمان بهویژه در سرطانهای پوست، ریه و کلیه نتایج ماندگاری داشته است. در کنار ایمنیدرمانی، «درمانهای هدفمند» نیز جایگاه ویژهای پیدا کردهاند.
این روش با شناسایی جهشهای ژنتیکی خاص، داروهایی را به کار میگیرد که تنها سلولهای سرطانی را هدف قرار میدهند و به بافتهای سالم آسیبی نمیزنند.
به گفته پژوهشگران، استفاده از این روش در سرطان سینه، پروستات و برخی لنفومها باعث کاهش چشمگیر عود بیماری شده است.
از دیگر دستاوردهای مطرحشده در گزارش، پیشرفت در «ژندرمانی» و ویرایش ژنومی است. دانشمندان با کمک فناوریهایی مانند CRISPR توانستهاند برخی جهشهای مؤثر در رشد تومورها را مهار یا اصلاح کنند. این تکنیک هنوز در مراحل کارآزمایی بالینی قرار دارد، اما نتایج اولیه نشان میدهد که میتواند انقلابی در درمان سرطانهای ارثی ایجاد کند.
گزارش همچنین به نقش «نانوذرات دارویی» در افزایش دقت درمان اشاره دارد. این ذرات هوشمند با قابلیت حمل دارو بهطور مستقیم به سلولهای آسیبدیده، توانستهاند عوارض درمان را کاهش و اثربخشی را افزایش دهند.
متخصصان معتقدند این فناوری در سالهای آینده در درمان تومورهای مغزی و سرطانهای بافتی نفوذ کم، نقش کلیدی ایفا خواهد کرد. از سوی دیگر، «پزشکی شخصی» با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیلهای ژنومی، به یکی از ابزارهای اصلی تصمیمگیری درمان تبدیل شده است.
با تحلیل دقیق خصوصیات تومور هر بیمار، پزشکان میتوانند موثرترین ترکیب دارویی را انتخاب کرده و احتمال مقاومت دارویی را به حداقل برسانند.
در بخش پایانی گزارش، پژوهشگران تأکید کردهاند که هرچند روشهای نوین درمانی امیدهای تازهای ایجاد کردهاند، اما دسترسی برابر به این فناوریها، هزینههای بالا و نیاز به زیرساختهای تخصصی همچنان چالشهای جدی این حوزه است. آنان خواستار سرمایهگذاری بیشتر در مراکز جامع درمان سرطان و توسعه برنامههای حمایتی برای بیماران شدند.
